Τετάρτη, 12 Φεβρουαρίου 2014

Το κλειδί, Τζουνιτσίρο Τανιζάκι




«Εάν αποσιώπησα το γεγονός ότι το διαβάζω κρυφά από τον άντρα μου, δεν είναι μόνο γιατί από τη φύση μου αρέσκομαι να προσποιούμαι ότι αγνοώ ακόμη και πράγματα που γνωρίζω, αλλά γιατί μάντεψα πως κατά κάποιο τρόπο αυτό ήταν ένα είδος διαταγής που μου 'δινε εκείνος, ότι ήθελε δηλαδή να διαβάζω κρυφά το ημερολόγιό του, ενώ όμως το διάβαζα ότι θα 'πρεπε να προσποιούμαι πως δεν το διαβάζω» (217).

 
Το Κλειδί είναι ένα μυθιστόρημα, το προτελευταίο του συγγραφέα Τζουνιτσίρο Τανιζάκι, που καταπιάνεται με την συζυγική ζωή ενός ζευγαριού και την εξέλιξή της μέσα στο χρόνο. 

Το έργο στηρίζεται στο εύρημα των ημερολογίων που κρατούν οι σύντροφοι και αποτελεί ένα σύντομο ταξίδι στην Ιαπωνία και την συντηρητικότητα των κοινωνικών της δομών που καταπιέζουν ακόμα και τη σεξουαλικότητα ενός παντρεμένου ζευγαριού.


Η συντηρητική Κουρίκο, έπειτα από είκοσι χρόνια γάμου, βρίσκει το κλειδί του ημερολογίου του 55χρονου συζύγου της, καθηγητή Πανεπιστημίου, πεσμένο μπροστά στη βιβλιοθήκη του γραφείου του. Γνωρίζοντας πως όλα αυτά τα χρόνια κρατά προσωπικό ημερολόγιο και το τοποθετεί σε συγκεκριμένες θέσεις, αντιλαμβάνεται πως αυτό είναι ένα σημάδι, για να το διαβάσει η ίδια. Μέσα από την γραφή είναι πιο εύκολο να ειπωθούν πράγματα που η καθημερινότητα επιβάλλει την αποσιώπησή τους. Ο καθηγητής γράφει για την αδυναμία του σώματός του που έχει επιφέρει ο χρόνος, τον συντηρητισμό αλλά και την σεξουαλικότητα της συζύγου του. Διαβάζοντας για αυτά τα τολμηρά ζητήματα, η σύζυγος θα απαντήσει με τον ίδιο τρόπο, κρατώντας και η αυτή με τη σειρά της το δικό της ημερολόγιο, με σκοπό να το διαβάσει εκείνος.
 
Πρόκειται για ένα καλοστημένο παιχνίδι, όπου μέσα από την εναλλαγή των ημερολογίων των συζύγων, καθένα από τα οποία είναι γραμμένο σε διαφορετική γραπτή μορφή της ιαπωνικής γλώσσας και δοσμένα στη μετάφραση με την κανονική και την πλάγια γραφή αντίστοιχα, αποκαλύπτονται με λανθάνουσα ειρωνεία τα μυστικά ενός σκουριασμένου γάμου και η επιθυμία του καθενός να πληγώσει και να ταπεινώσει τον άλλο, εξαπατώντας τον με τον τρόπο που ο ίδιος θέλει.

Σ’ αυτήν την προσπάθεια αμοιβαίας εξαπάτησης θα έρθουν στην επιφάνεια φαντασιώσεις, καταστάσεις που κινούνται μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας, ο πόθος της υποταγής, η μεθοδευμένη ζήλια που υπόσχεται αναζωογόνηση στο γάμο, ο συντηρητισμός των ιαπωνικών δομών που οδηγεί στον φετιχισμό, μέχρι οι ήρωες να συντριβούν από τις εμμονές τους.

Στη μέση όλων αυτών ο αναγνώστης, κοινωνός και συνένοχος του διαστροφικού παιχνιδιού των συζύγων, που θα καταλήξει να παίζεται όχι με δύο, αλλά με τέσσερα πιόνια συμπεριλαμβανομένων της κόρης και του συντρόφου της.


Το Κλειδί μεταφέρθηκε στον ιαπωνικό κινηματογράφο το 1959 σε σκηνοθεσία του Κον Ιτσικάουα και βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Καννών το 1960.
Η ταινία προβλήθηκε στη χώρα μας με τον τίτλο «Ακόλαστη σάρκα», ενώ το 1984 αποτέλεσε τη μαγιά της ιταλικής εκδοχής σκηνοθετημένης από τον Τίντο Μπρας.


Τανιζάκι Τζουνιτσίρο, Το κλειδί, μτφ. Παναγιώτης Ευαγγελίδης, εκδ. Άγρα, σελ. 237.

2 σχόλια:

  1. Ένα αριστούργημα.
    Μου το είχε δώσει ο Παναγιώτης Ευαγγελίδης (φίλος συγγραφέας και μεταφραστής από τα ιαπωνικά). Επειδή μια ζωή κρατούσα ημερολόγιο και κουβεντιάζαμε αν το διαβάζει ο άνδρας μου κ.λ. Μεγάλη κουβέντα.

    Δεν έχω αδυναμία στην ιαπωνική Λογοτεχνία αλλά αυτό είναι εξαίρεση.

    Σε όποιον δεν το έχει διαβάσει το συστήνω (ιδίως αν γράφει)..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πόσο δίκαιο έχετε... ένα αριστούργημα, ένα μικρό διαμαντάκι, κόσμημα για τη λογοτεχνία και τη βιβλιοθήκη μας!
      Ύπουλο, τολμηρό, ανατρεπτικό.

      Θα ήθελα πολύ να διαβάσω ένα κείμενό σας γύρω από από την υποψία που έχει ο γράφων, μήπως διαβάζει τις μύχιες σκέψεις του ο σύζυγός του, ή την επιθυμία του να τον διαβάζει.
      Μπορεί η κρυφή ή η μεθοδευμένη ανάγνωση ενός ημερολογίου να οδηγήσει σ' ένα παιχνίδι άνευ όρων και ορίων;

      Πάντως, είστε πολύ τυχερή που έχετε τέτοιους φίλους!
      Ο Π. Ευαγγελίδης είναι μετρ στη μετάφραση λογοτεχνικών έργων από την ιαπωνική, κάνει εξαιρετική δουλειά.

      Διαγραφή
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...