Τρίτη, 21 Ιανουαρίου 2014

Άνθρωποι και ποντίκια, Τζον Στάινμπεκ



«Ένας άνθρωπος τρελαίνεται άμα δεν έχει κανέναν. Δεν έχει σημασία ποιος θα ‘ναι, αρκεί να είναι μαζί σου» (109).

Αν υπάρχει ένα βιβλίο το οποίο με άφησε άφωνη με την απλότητα της γραφής του, μια απλότητα που εντείνει την τραγικότητα, τότε αυτό είναι η εκπληκτική νουβέλα του Τζον Στάινμπεκ Άνθρωποι και ποντίκια.

Ο Στάινμπεκ γράφει για την εργατική τάξη της δεκαετίας του 1930 και γι’ αυτό το λόγο θεωρείται «κοινωνικός πεζογράφος». Στην κατεύθυνση της κοινωνικής πεζογραφίας συγκαταλέγεται και η νουβέλα «Άνθωποι και ποντίκια», (εκδ. 1937) που τοποθετείται στα χρόνια της κατάρρευσης της αμερικάνικης οικονομίας που διήρκεσε σχεδόν μια δεκαετία για αρκετές από τις πολιτείες της Αμερικής (από το 1929 κ.ε.). Η νουβέλα αυτή χάρισε στο συγγραφέα της την αναγνώριση και τη διασημότητα και μεταφέρθηκε πολλές φορές στο θέατρο και τον κινηματογράφο.
 

Δύο φίλοι, ο Τζορτζ και ο Λένι, περιπλανιούνται και αναζητούν δουλειά. Ο Λένι είναι εύσωμος, μυώδης, χαζούλης και ξεχασιάρης σε αντίθεση με τον Τζορτζ που είναι μικροκαμωμένος, αδύνατος και έξυπνος. Ο Τζορτζ δείχνει αγάπη, κατανόηση και δεκτικότητα απέναντι στο σύντροφό του, όταν εκείνος διαρκώς αποδεικνύεται ανόητος. Θέλει να τον προστατεύει και ρισκάρει την ευτυχία για χάρη του. Ο Λένι δεν μπορεί να ελέγξει τη δύναμή του με αποτέλεσμα να κάνει άθελά του πράγματα που δεν τα καταλαβαίνει. Του αρέσει να αγγίζει απαλά πράγματα, έχει ανάγκη την επαφή π.χ. με το δέρμα ενός ποντικιού, το φόρεμα και τα μαλλιά μιας κοπέλας. 

Στο νέο αγρόκτημα όπου θα βρουν στέγη, δουλειά και τροφή, όλοι οι εργάτες θα συνειδητοποιήσουν το δέσιμο που υπάρχει ανάμεσα στους δύο φίλους, οι οποίοι δε σταματούν στιγμή να ονειρεύονται μια ήσυχη, ανεξάρτητη, αξιοπρεπή ζωή σ’ ένα δικό τους σπίτι, ξεφεύγοντας από την εργατιά της γης. 

Οι δύο σύντροφοι όσο κι αν οι προσπαθούν να κρατηθούν από το όνειρό τους, αυτό σύντομα θα ματαιωθεί με τρόπο τραγικό. Η εμφανίσιμη γυναίκα του απερίσκεπτου Κέρλι, γιου του μεγαλογαιοκτήμονα για τον οποίο δουλεύουν, επιθυμώντας να σπάσει τη μοναξιά της και παρακινημένη από την ανάγκη της να είναι ποθητή στους άντρες, θα σταθεί αφορμή για να εκτυλιχθεί μια τραγωδία.



Διαβάζουμε την ιστορία ανθρώπων με κοινές επιθυμίες, διόλου μεγάλες προσδοκίες, την ανάγκη τους για συντροφικότητα, αξιοπρέπεια, ανεξαρτησία, ελευθερία, σαρκικό έρωτα, ενώ θίγεται αμυδρά το θέμα της φυλετικής διαφοροποίησης και του ρατσισμού και μέσω αυτών η ανάγκη για ισότητα.

Η διάψευση των απλών επιθυμιών μέσα στην σκληρότητα του καθημερινού βίου οδηγεί την αφήγηση σε σημείο ύψιστης δραματικής κορύφωσης. Το τέλος είναι σπαρακτικό και λυτρωτικό για τους κεντρικούς ήρωες.


   
Ο Τζον Στάινμπεκ το 1940 τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιτζερ για τα Σταφύλια της οργής, ενώ το 1962 κέρδισε το βραβείο Νόμπελ.


#Η μετάφραση ήταν πολύ καλή και στο τέλος του βιβλίου υπάρχει αναγνωστική προσέγγιση του έργου από τον Μιχάλη Μακρόπουλο.
Το βιβλίο είναι τυπωμένο σε φτηνό χαρτί, όμως ανταποκρίνεται στη λογική του τιμή και αισθάνεσαι ότι ο εκδοτικός οίκος δεν σε εξαπατά.

Τζον Στάινμπεκ, Άνθρωποι και ποντίκια, μτφ. Μιχάλης Μακρόπουλος, εκδ. Παπαδόπουλος, σελ. 163.

2 σχόλια:

  1. Πολύ ωραία παρουσίαση του βιβλίου. Μ' αρέσει ο Στάινμπεκ πολύ κι αυτό είναι νομίζω το αγαπημένο μου. Έκλαιγα μέσα στο τρένο εξαιτίας του!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πρέπει να 'ναι μοναδική η αίσθηση να τον διαβάζεις, ενώ ταξιδεύεις πάνω στις ράγες και ακούς το θόρυβο των αμαξοστοιχιών...
      Από μόνο του το τρένο σε μεταφέρει σε άλλες εποχές και σε φέρνει πιο κοντά στη φύση...κι αυτή (οι εικόνες και οι ήχοι της) είναι που περνά μέσα από την πένα του Στάινμπεκ και κυριαρχεί μέσα από τις λιτές περιγραφές.
      Χαίρομαι που σου άρεσε η παρουσιάση του βιβλίου! Κι εγώ συγκινηθήκα πολύ,... :-)

      Διαγραφή
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...