Παρασκευή, 27 Σεπτεμβρίου 2013

Καλημέρα θλίψη, Φρανσουάζ Σαγκάν


«Επαναλάμβανα ευχαρίστως αποφθέγματα τέτοια όπως αυτό του Όσκαρ Ουάιλντ: ¨το αμάρτημα είναι η μόνη ζωντανή απόχρωση χρώματος που υπάρχει στο σύγχρονο κόσμο¨. Τα υιοθετούσα μ’ απόλυτη πεποίθηση, πολύ πιο σίγουρα πιστεύω παρά αν τα εφάρμοζα στην πράξη. Νόμιζα ότι η ζωή μου θα μπορούσε να χαλκευτεί πάνω σ’ αυτή τη φράση, να εμπνευστεί απ’ αυτήν, να ξεπροβάλει μέσα της σαν μια διαστρεβλωμένη εικόνα της Κόλασης: ξεχνούσα τον χαμένο καιρό, τις παύσεις του χρόνου και τα καλά καθημερινά αισθήματα. Ιδεατά φανταζόμουνα μια ζωή χυδαιότητας και αίσχους» (31).

Η πολυγραφότατη Φρανσουάζ Σαγκάν, προτού συμπληρώσει τα είκοσί της χρόνια, το 1953 εκδίδει το πρωτόλείο της, τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία που γνώρισαν τα λογοτεχνικά δρώμενα στη Γαλλία του 20ου αιώνα, το βιβλίο Καλημέρα θλίψη.

Ο τίτλος προέρχεται από ένα ποίημα του γάλλου Πωλ Ελυάρ και εκφράζει την ψυχολογία της ενηλίωσης της πρωταγωνίστριας Σεσίλ, ύστερα από την υποκίνηση ενός εγκληματικού σχεδίου σε βάρος της αγαπημένης του πατέρα της, Άννας, με τραγικά αποτελέσματα.
 
Η Σεσίλ είναι ένα δεκαεφτάχρονο κορίτσι που έχει χάσει από μικρό τη μητέρα του και μεγαλώνει σ’ ένα οικοτροφείο. Στα δεκαπέντε της χρόνια ο πατέρας της τήν παίρνει από το ίδρυμα και ζουν μαζί μια ξέφρενη ζωή. Ο Ραϋμόν μυεί το κορίτσι στην καθημερινότητά του στην οποία κύριαρχη θέση έχουν οι ερωτικοί δεσμοί και η εναλλαγή συντρόφων, το αλκοόλ, τα γρήγορα αυτοκίνητα, οι καμαριέρες, οι διακοπές σε εξωτικούς προορισμούς, οι έξοδοι. Περνούν το καλοκαίρι σ’ ένα όμορφο νησί, όπου η Σεσίλ ερωτεύεται για πρώτη φορά. Τότε όμως, είναι που εμφανίζεται από το παρελθόν η Άννα, φίλη της μητέρας της, και αλλάζει τη ζωή τους. Ο σαραντάρχρονος πατέρας αποφασίζει να παντρευτεί την Άννα και να αποχαιρετίσει τον έκλυτο βίο, κάτι το οποίο προκαλεί στη Σεσίλ συναισθήματα ανάμικτα: απώλειας του ενδιαφέροντος του μπαμπά της, κτητικότητα, απειλή, αντίδραση για την αλλαγή των συνηθειών της σ’ εκείνες της ηλικίας της, ζήλια προς τη συγκρατημένη και ώριμη Άννα. Σύντομα θα καταστρώσει ένα σχέδιο προκειμένου να διαλύσει το δεσμό του Ραϋμόν που έρχεται ορμητικά ν' αλλάξει τη ζωή της και γίνεται ηθική αυτουργός ενός εγκλήματος. Παρ’ όλα αυτά, τόσο η ίδια όσο και ο πατέρας της, επιστρέφουν στην κανονικότητα της ζωής τους, πράγμα που δείχνει ότι σε συνειδησιακό επίπεδο έχουν δικαιολογήσει το ατύχημα που συνέβη και ζουν απλώς με την κακή ανάμνησή του. Όταν ξαναβρισκόμαστε, ο πατέρας μου κι εγώ γελούμε, μιλούμε για τις κατακτήσεις μας.[…]Είμαστε ευτυχισμένοι.[…]. Μόνο που όταν πέφτω στο κρεβάτι μου, τα χαράματα, με μόνο το θόρυβο των αυτοκινήτων στο Παρίσι, η μνήμη μου, καμιά φορά με προδίνει: το καλοκαίρι ξαναγυρίζει μαζί μ’ όλες του τις αναμνήσεις. Άννα, Άννα! Ξαναλέω αυτό τ’ όνομα πολύ σιγά και για πολύ ώρα στο σκοτάδι. Κάτι ανεβαίνει τότε από μέσα μου, που το υποδέχομαι με τ’ όνομά του και με τα μάτια κλειστά: Καλημέρα Θλίψη (159).

Κατά πόσο ο μύθος που υπάρχει γύρω από τη ζωή των συγγραφέων συνοδεύει τα έργα τους και συμβάλλει ώστε αυτά να γίνονται περισσότερο «γοητευτικά»; Η Φρανσουάζ Σαγκάν μεγαλωμένη σ’ ένα αστικό περιβάλλον διάγει μια ζωή βουτηγμένη στις απολαύσεις: κατασπαταλά χρήματα, παίζει στο καζίνο και στον ιππόδρομο, βυθίζεται στις παραισθησιογόνες ουσίες, αγαπά και αγαπιέται από άντρες και γυναίκες. Γίνεται ο καθρέφτης μιας ολόκληρης κοινωνίας.

Το έργο Καλημέρα θλίψη είχε μεγάλη απήχηση στους μέσους αστούς της δυτικής κοινωνίας που βγαίνοντας από τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο και εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε δύο συγγραφικούς πόλους, του Σάρτρ και του Καμύ, βρήκαν τη δική τους έκφραση στην ανάλαφρη γραφή της Σαγκάν που καταφέρνει με τρόπο απλό να μιλήσει για ζητήματα τραγικά.

Ένα βιβλίο που θα πρότεινα ανεπιφύλακτα σε κάθε έφηβο, για να συνειδητοποιήσει το βάρος των επιλογών του και τη σπουδαιότητα να ζει κανείς την ηλικία του. Επίσης, σε κάθε γονιό που οφείλει να ενδιαφέρεται, να θέτει περιορισμούς στο παιδί του και να χειρίζεται με εξαιρετική λεπτότητα την εφηβεία του.
Γιατί όλοι μας αγαπούμε τις χαρές μέσα από τα όρια.


# 1958: στη μεγάλη οθόνη σημειώνοντας ρεκόρ κινηματογραφικών εισιτηρίων

Ευτυχώς που υπάρχει ακόμη η biblionet, οπότε και μπορώ να αναφέρω τις εκδόσεις από τις οποίες διάβασα το βιβλίο (δεν αναγράφονται πουθενά).

Σαγκάν Φρασουάζ, Καλημέρα θλίψη, μτφ. Γ. Αναστασίου, εκδ. Δαμιανός, σελ. 159.

Τρίτη, 24 Σεπτεμβρίου 2013

Στη δημοτική βιβλιοθήκη



Σήμερα επισκέφτηκα την τοπική βιβλιοθήκη, απ’ όπου δανείστηκα τα εξής βιβλία:

-Δόκτωρ Τζέκυλ και Κύριος Χάϊντ, Στήβενσον Λιουίς Ρόμπερτ
-Καλημέρα θλίψη, Σαγκάν Φρανσουάζ
-Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι, Κούντερα Μίλαν

Ανυπομονώ να τα διαβάσω!

υ.γ. Η ανάγνωση του Φάρου κυριολεκτικά κόλλησε. Μου φαίνεται θα τον ανταλλάξω αδιάβαστο, ως έχει :-P

Παρασκευή, 20 Σεπτεμβρίου 2013

Θα 'ρθει καιρός, Κατερίνα Γώγου



Θα 'ρθει καιρός που θ' αλλάξουν τα πράγματα.
Να το θυμάσαι Μαρία.
Θυμάσαι Μαρία στα διαλείμματα εκείνο το παιχνίδι
που τρέχαμε κρατώντας τη σκυτάλη
-μη βλέπεις εμένα - μην κλαις. Εσύ είσαι η ελπίδα
άκου, θα 'ρθει καιρός
που τα παιδιά θα διαλέγουν γονιούς
δε θα βγαίνουν στην τύχη
δεν θα υπάρχουν πόρτες κλειστές
με γερμένους απ' έξω
και τη δουλειά
θα τη διαλέγουμε
δε θα 'μαστε άλογα να μας κοιτάνε στα δόντια.
Οι άνθρωποι - σκέψου! - θα μιλάνε με χρώματα
κι άλλοι με νότες
Να φυλάξεις μοναχά
σε μια μεγάλη φιάλη με νερό
λέξεις κι έννοιες σαν κι αυτές
απροσάρμοστοι-καταπίεση-μοναξιά-τιμή-κέρδος-εξευτελισμός
για το μάθημα της ιστορίας.
Είναι Μαρία - δε θέλω να λέω ψέματα -
δύσκολοι καιροί.
Και θάρθουνε κι άλλοι.
Δεν ξέρω - μην περιμένεις κι από μένα πολλά -
τόσα έζησα τόσα έμαθα τόσα λέω
κι απ' όσα διάβασα ένα κράτησα καλά:
"Σημασία έχει να παραμένεις άνθρωπος".
Θα την αλλάξουμε τη ζωή!
                                                            Παρ' όλα αυτά Μαρία.


Από την ποιητική συλλογή  Ιδιώνυμο, 1980.

Τρίτη, 10 Σεπτεμβρίου 2013

Βιβλιοανταλλαγές


Υπάρχουν ορισμένα βιβλία στη Ντουλάπα μου τα οποία έφτασε η ώρα να αποχωριστώ.

Αν υπάρχει κάποιο που θα θέλατε από τις παρακάτω φωτογραφίες, μου στέλνετε μήνυμα στο σύνδεσμο Βιβλιοανταλλαγές προτείνοντάς μου τον δικό σας τίτλο. Επίσης, αν έχετε δει κάποιο βιβλίο στη Ντουλάπα που σας ενδιαφέρει και δεν υπάρχει στο "ανταλλακτήριο", μπορείτε να μου το αναφέρετε για να το συζητήσουμε.

Εύχομαι οι Βιβλιοανταλλαγές να ανανεώνονται και να απελευθερώσουμε από κοινού πολλά πολλά βιβλία.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

ΞΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ


Τετάρτη, 4 Σεπτεμβρίου 2013

Ο συλλέκτης, Τζων Φώουλς



«Είμαι ένα δείγμα από ένα είδος. Με μισεί όταν προσπαθώ να πεταρίσω έξω από τη γραμμή. Υποτίθεται ότι είμαι νεκρή, καρφιτσωμένη, πάντα η ίδια, πάντα όμορφη. Το ξέρει ότι μέρος της ομορφιάς μου είναι ότι είμαι ζωντανή, αλλά θέλει τον νεκρό εαυτό μου. Με θέλει ζωντανή αλλά νεκρή. [..] Μου έδειξε μια μέρα αυτό που το λέει το βαζάκι που σκοτώνει τις πεταλούδες. Είμαι φυλακισμένη μέσα του. Πεταρίζω χτυπώντας πάνω στο γυαλί. Επειδή μπορώ και βλέπω έξω μέσα απ’ αυτό νομίζω ότι μπορώ να δραπετεύσω. Έχω ελπίδα. Αλλά όλα είναι μια ψευδαίσθηση» (209).

Ο Συλλέκτης (1963) είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Τζων Φώουλς, ένα έργο που τον καθιέρωσε στην παγκόσμια λογοτεχνία. Σ’ αυτό ο συγγραφέας του καταπιάνεται με τις έννοιες τις ελευθερίας, του εγκλεισμού, της εξάρτησης, διερευνά τις σχέσεις θύτη-θύματος και αποκαλύπτει το χάσμα δύο ανθρώπων με ταξικές διαφορές.

Το βιβλίο αποτελείται από τρία μέρη: στο πρώτο και το τελευταίο παίρνει το λόγο ο συλλέκτης και μας δίνει την ιστορία μέσα από τη δική του ματιά. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται τα γεγονότα από την οπτική γωνία του θύματος του συλλέκτη, της Μιράντα, η οποία αποτυπώνει τις σκέψεις της σ’ ένα ημερολόγιο που κρύβει κάτω από το κρεβάτι της.

Πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι ένας υπάλληλος δημαρχείου, ο Κλεγκ που αγαπά από παιδί να συλλέγει πεταλούδες.  Όντας ορφανός από πατέρα και εγκαταλελειμμένος από τη μητέρα του, θα μεγαλώσει μαζί με τη θεία του και την ανάπηρη κόρη της.
Ο Κλεγκ ενδιαφέρεται για μια μεσοαστή, τη Μιράντα, φοιτήτρια της σχολής Καλών Τεχνών. Ωστόσο, είναι ιδιαίτερα ντροπαλός και εσωστρεφής και διστάζει να την προσεγγίσει. Γνωρίζει πράγματα για τη ζωή της, την παρακολουθεί από μακριά και ονειρεύεται να την παντρευτεί.
Το διαβατήριο για το όνειρο θα του δοθεί, όταν θα κερδίσει ένα τεράστιο χρηματικό ποσό σ’ ένα τυχερό παιχνίδι. Αγοράζει μια παλιά έπαυλη στην εξοχή και την ανακαινίζει με σκοπό να φυλακίσει στο κελάρι της την αγαπημένη του και να θρέψει την αγάπη της γι’ αυτόν.
Ο συγγραφέας μας δίνει καρέ καρέ όλες τις ενέργειες του συλλέκτη προς την απαγωγή: η ανακαίνιση του σπιτιού, η διαμόρφωση του κελαριού όπου θα είναι δέσμια η αγαπημένη του, αγορές ρούχων και αντικειμένων γι’ αυτήν, η παρακολούθηση του θύματος και η πρόφαση που ισχυρίζεται για να την αποπλανήσει, ζαλίζοντάς την με χλωροφόρμιο.
Κατά τη διάρκεια της φυλάκισής της τής μιλά για τον εαυτό του, της κρατά συντροφιά στο υπόγειο δωμάτιο, τη φωτογραφίζει. Υποτάσσεται σε κάθε θέλημά της αγοράζοντας για χάρη της υλικά αγαθά που κοστίζουν ακριβά. Υπάρχει ωστόσο κάτι το οποίο δε συμφωνεί να της χαρίσει, κι αυτό δεν είναι άλλο από την ελευθερία της.
Από τις σελίδες του ημερολογίου της Μιράντα μαθαίνουμε την προσπάθειά της να τον καταλάβει, παρ’ όλο που τον φοβάται. Διαπιστώνει πως τα κίνητρα της απαγωγής της δεν είναι οικονομικά, ούτε όμως και σεξουαλικά, μιας και η ίδια θέλει να τον αποπλανήσει προκειμένου να αποδράσει, κάτι που θα εξαγριώσει τον απαγωγέα της. Αισθάνεται οίκτο γι’ αυτόν, ζητά απεγνωσμένα την ελευθερία της και προσπαθεί με κάθε τρόπο να την κερδίσει. Παρ’ όλα αυτά, αρρωσταίνει από πνευμονία (όπως γράφει η ίδια) και πεθαίνει.
Στο τελευταίο μέρος του μυθιστορήματος ο θάνατος της Μιράντα θα προκαλέσει στον Κάλιμπάν της (έτσι τον ονομάζει συγκρίνοντάς τον με τον σαιξπηρικό ήρωα) ανάμεικτα συναισθήματα: αρχικά θέλει ν’ αυτοκτονήσει στο πλευρό της αγαπημένης του, ενώ στη συνέχεια ανακαλύπτοντας και διαβάζοντας το ημερολόγιό της νιώθει ανακούφιση για την εξέλιξη της υπόθεσης και χαίρεται που δεν πρόλαβε να κάνει κακό στον εαυτό του.
Συνειδητοποιεί ότι ποτέ δεν τον αγάπησε, ότι ο μόνος που την ενδιέφερε ήταν κάποιος ζωγράφος είκοσι χρόνια μεγαλύτερός της, με το όνομα ¨Τζ. Π¨. Ένας άνθρωπος που την επηρέασε και διαμόρφωσε σε ένα βαθμό τον τρόπο της σκέψης της.
Τοποθετεί τη νεκρή μέσα σ’ ένα κουτί και τη θάβει στις μηλιές του κήπου. Στο μεταξύ έχει εντοπίσει το επόμενο θύμα του, μια υπάλληλο σούπερ μάρκετ, το όνομα της οποίας επίσης ξεκινά από Μ. (Μάριαν).

Πρόκειται για ένα αξιόλογο βιβλίο-θρίλερ με εξαιρετική γραφή που μου έφερε στο μυαλό τρομακτικές ειδήσεις απαγωγών που κατά καιρούς έχω ακούσει.

Ο συγγραφέας με τρόπο απλό δίνει διάσπαρτες γενικές αλήθειες, αποστάγματα της ζωής που όταν εκφράζονται από την οπτική του θύματος παίρνουν φιλοσοφικές προεκτάσεις.

Στο τμήμα εκείνο που τα γεγονότα δίνονται ημερολογιακά και ξανά-παρουσιάζονται από τη σκοπιά της Μιράντας, ο ρυθμός της αφήγησης παγώνει κι αυτό πολύ πιθανόν να είναι  μειονέκτημα για κάποιον που θα ήθελε να διαβάσει ένα βιβλίο δράσης.


# εκπληκτικό εξώφυλλο Ο πίνακας του Φωκίωνα Κοπανάρη

Φώουλς Τζων, Ο συλλέκτης, μτφ. Φαίδων Ταμβακάκης, εκδ. Βιβλιοπωλείο της Εστίας, σελ.283.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...