Πέμπτη, 31 Οκτωβρίου 2013

Στο café της χαμένης νιότης, Πατρίκ Μοντιανό




«Ήταν κι εκείνος ο πανικός, πότε πότε, στην προοπτική ότι οι κομπάρσοι που έχεις αφήσει πίσω σου, μπορούν να σε ξαναβρούν και να σου ζητήσουν λογαριασμό» (117).

Γύρω από το μύθο της αιώνιας επιστροφής περιστρέφεται όμως μ’ έναν διαφορετικό τρόπο και το εξαιρετικά καλοδουλεμένο βιβλίο «Στο café της χαμένης νιότης», το οποίο έφτασε στα χέρια μου από τύχη. Ήταν το τελευταίο αντίτυπο στα ράφια του υποκαταστήματος ενός μεγάλου βιβλιοπωλείου. Συνομιλώντας στο τηλέφωνο με την υπάλληλο του καταστήματος, αισθάνθηκα πως αυτό το βιβλίο είχα ένα λόγο παραπάνω για να το διαβάσω. Το μοιραίο. Εγώ και το «café» ήταν να συναντηθούμε τη συγκεκριμένη στιγμή.

Πάνε μήνες που το διάβασα και παρά το γεγονός ότι το διάστημα που μεσολάβησε γνώρισα και αγάπησα σπουδαία λογοτεχνικά έργα, νομίζω πως το συγκεκριμένο υπήρξε η «δική» μου έκπληξη, γιατί το «κουβαλούσα» μέσα μου για μέρες. Κι αν μπορούσα να του βάλω έναν άλλο τίτλο, αυτός θα ήταν «Όλα είναι ένα κλικ».

Στο Παρίσι της δεκαετίας του ΄60 μια γυναίκα γνωστή με το ψευδώνυμο Λουκί εξαφανίζεται. Ο συγγραφέας δίνει το λόγο σε ανθρώπους που όπως θ’ αποδειχτεί ελάχιστα τη γνώριζαν, ώστε να μας δώσει την εικόνα της. Έτσι, το πορτρέτο της σκιαγραφείται διαδοχικά, μέσα από διαφορετικές αφηγηματικές φωνές, οι οποίες δεν είναι παρά ίσκιοι, άνθρωποι περαστικοί που χάνονται. Τον λόγο παίρνει και η ίδια η γυναίκα, η Ζακλίν, η οποία μας δίνει πληροφορίες για τον εαυτό της και μας αφήνει να διαβάσουμε τη σκέψη της. Παιδί αγνώστου πατρός και με μητέρα εργαζόμενη στο Moulin Rouge, προσπαθεί να βρει τα δικά της ερείσματα για να ζήσει. Αισθάνεται πως ο μοναδικός τρόπος για να ξεφύγει από την πραγματικότητα είναι ν’ αφήνει κάθε φορά πίσω της τους όποιους δεσμούς την κρατούν με ανθρώπους που γνωρίζει και να προχωρά. Η ζωή της γίνεται μια αέναη περιπλάνηση. Δύο φορές οδηγείται στην ασφάλεια με την κατηγορία της αλητείας ανηλίκου. Σαν αερικό, διακατέχεται από τον πόθο της για ελευθερία και φυγή. Παντρεύεται σε νεαρή ηλικία έναν 40χρονο άντρα, υπάλληλο μεσιτικού γραφείου, ο οποίος την αναζητεί μετά την εγκατάλειψη της συζυγικής τους στέγης. Η Λουκί βρίσκει προσωρινό καταφύγιο ανάμεσα σε ανθρώπους μποέμ και μεταβατικούς χώρους, τις «ελεύθερες ζώνες», όπου κανείς δε ζητά ταυτότητα (109). Σε μπαρ και επιπλωμένα διαμερίσματα, με σχέσεις εξάρτησης και καταχρήσεις θα βρεθεί ξένη, σ’ ένα Παρίσι φωτεινό αλλά και σκοτεινό, ευρωπαϊκό αλλά και συνοικιακό-περιθωριακό, κρύο, μοναχικό, σκληρό.

Στο βιβλίο αυτό μου άρεσε πολύ η ατμόσφαιρά του, η λεπτή αλλά βαθιά του μελαγχολία. Σ’ αυτήν συμβάλλει ο ίδιος ο τόπος, το Παρίσι, και εκείνα τα μέρη του που βρίσκονται ανάμεσα στο άσπρο και το μαύρο και που αποπνέουν τη μελαγχολία της απώλειας, του κενού, τη ματαίωση των επιθυμιών μέσα στο όνειρο.

Η βραβευμένη μετάφραση του Αχιλλέα Κυριακίδη πιάνει το σφιγμό του κειμένου, είναι μέσα στον κόσμο του συγγραφέα. Ένα βιβλίο με ατμόσφαιρα είναι πάνω απ’ όλα ένα βιβλίο με λέξεις ακριβείς, σωστά ειπωμένες, σύμφωνα με τον πρωτο-δημιουργό τους.


Μοντιανό Πατρίκ, Στο café της χαμένης νιότης, μτφ. Α. Κυριακίδης, εκδ. Πόλις, σελ. 151.



4 σχόλια:

  1. Aγάπησα αυτό το βιβλίο για την ατμόσφαιρά του. Για την υποδόρια μελαγχολία του. Για τη νοσταλγία που αποπνέει. Για την αχλύ που το περιβάλλει και που σε κάνει να νιώθεις ανάμεσα στην πραγματικότητα και στο όνειρο.

    Έξοχο βιβλίο. Χαίρομαι που το αγάπησες. Και που μνημονεύεις τον Αχιλλέα Κυριακίδη, γιατί είναι χαρισματικός μεταφραστής.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αξιόλογο το σχόλιό σου -αν μου επιτρέπετε τον ενικό- για ακόμη μια φορά :-)
      Η πραγματικότητα και η υπερπραγματικότητα είναι δύο έννοιες που συμπλέκονται και τα μεταξύ τους όρια είναι σχεδόν αξεδιάλυτα.
      Δε θα γινόταν να μην αναφέρω τον μεταφραστή, γιατί στην προκειμένη περίπτωση νομίζω πως είναι ένας παράλληλος συγγραφέας...Εξαιρετικός...
      Κι εγώ χαίρομαι που το διάβασα και το αγάπησα. Η αλήθεια είναι πως τελευταία αυτά είναι τα βιβλία που αναζητώ, μα δυσκολεύομαι να τα βρω,...

      Διαγραφή
    2. To 'χα για εξαντλημένο όταν το αναζήτησα πριν κάνα δίμηνο.

      Καλή συνέχεια!

      Διαγραφή
    3. Όταν το αγόρασα ήταν πράγματι εξαντλημένο, κατά τύχη βρέθηκε ένα τελευταίο αντίτυπο.
      Τώρα είναι διαθέσιμο απ' ότι βλέπω, τουλάχιστον σ' ένα από τα μεγάλα ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία.
      Αξίζει να το αναζητήσεις και να το διαβάσεις,...

      Ευχαριστώ πολύ!

      Διαγραφή
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...