Σάββατο, 19 Οκτωβρίου 2013

Αγαπημένο μου ημερολόγιο,




Είχα καιρό να δανειστώ βιβλία από την τοπική βιβλιοθήκη. Με είχε πιάσει ένα είδος μικροβιοφοβίας και πίστευα πως καθετί που αγγίζουν πολλά χέρια είναι μολυσμένο.

Πόσο λυπάμαι και ντρέπομαι γι’ αυτό…

Πλέον νομίζω πως το έχω ξεπεράσει. Κρατώντας ένα βιβλίο της δανειστικής βιβλιοθήκης, συγκεντρώνομαι στην ανάγνωσή του και λίγες μόνο φορές φέρνω στο μυαλό μου πόσοι ακόμα το είχαν στα χέρια τους, πόσα δάχτυλα έχουν γυρίσει τις σελίδες του, πόσα αντικείμενα έχουν καθίσει πάνω του, αν μυρίζει και άλλα τέτοια. 

Ως μικρό κοριτσάκι, ήμουν θαμώνας της παιδικής βιβλιοθήκης. Σχεδόν μέρα παρά μέρα, μετά το σχόλασμα, πήγαινα και δανειζόμουν βιβλία. Το παιδικό τμήμα ήταν καινούργιο, με ευχάριστο περιβάλλον, παιδικά τραπεζάκια και καρεκλάκια, όμορφες παιδικές τοιχογραφίες, ευγενικές κυρίες που μου έδιναν το βιβλιαράκι μου για το σπίτι μέσα σε μια χάρτινη σακούλα με άνοιγμα από επάνω. Υπήρχαν τρία διαφορετικά σχέδια. Εγώ λάτρευα αυτή με τον μαυροπίνακα και το χρυσό περίγραμμα.

Τι μεσολάβησε; Μήπως έφταιγε εκείνο το ντοκιμαντέρ για τους μικροοργανισμούς που είχαμε δει στο Λύκειο; Ή η δική μου κτητικότητα απέναντι στα πράγματα τα αγαπημένα, τα βιβλία; Ήταν και τα οικονομικά δεδομένα διαφορετικά, καλύτερα από κάθε άποψη. 

Συνηθίζω να υπογραμμίζω στα βιβλία μου λέξεις, φράσεις, προτάσεις που αποτυπώνουν αντιπροσωπευτικά το περιεχόμενο κι άλλοτε που απλώς είναι όμορφα ειπωμένες και με εκφράζουν σ’ ένα βαθμό. Είναι μια πρακτική που με γυρνάει πίσω στο χρόνο (αυτή, μαζί με την ημερομηνία που σημειώνω στην τελευταία σελίδα), στην πρώτη αναγνωστική εμπειρία με το εκάστοτε βιβλίο και που ξεφυλλίζοντάς το, μου έρχονται στο μυαλό αναμνήσεις από την εποχή που το διάβαζα. Κατά έναν τρόπο, η ταινία της ζωής μου, εγώ και οι επιλογές μου συνδεόμαστε με τα βιβλία. 

Είναι η πρώτη φορά που κρατώ σε αρχείο του υπολογιστή μου αποσπάσματα από ένα βιβλίο που θα τολμούσα να πω αγάπησα από την πρώτη του λέξη. Το ξέρω, πως αν το βιβλίο ήταν δικό μου, θα περιοριζόμουν στο να υπογραμμίσω με το μολυβάκι μου, να βάλω post it ανάμεσα στις σελίδες του, την απόδειξη της αγοράς του, μια χαρτοπετσέτα ή οποιοδήποτε αντικείμενο που θα μπορούσε να φωλιάσει εκεί μέσα.


Τα μοιράζομαι μαζί σας:

 Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι, αποσπασματικά




«Ο έρωτας ανάμεσα σ’ αυτόν και την Τερέζα ήταν σίγουρα όμορφος, αλλά και τόσο οδυνηρός: έπρεπε πάντοτε να κρύβει κάτι, να υποδύεται, να διορθώνει να της αναστυλώνει το ηθικό, να την παρηγορεί, να της αποδεικνύει αδιάκοπα ότι την αγαπούσε, να υφίσταται τις μομφές της ζήλιας της, του πόνου της, των ονείρων της, να αισθάνεται ένοχος, να δικαιολογείται και να ζητάει συγγνώμη. Τώρα, η προσπάθεια είχε εξαφανιστεί και δεν απόμενε παρά η ομορφιά» (42).

«Είχε ζήσει αλυσοδεμένος με την Τερέζα για εφτά χρόνια κι εκείνη είχε παρακολουθήσει με το βλέμμα της το κάθε του βήμα. Ήταν σα να κουβαλούσε βαρίδια που εκείνη του είχε δέσει στους αστραγάλους. Τώρα, το βήμα του γινόταν ξαφνικά πιο ελαφρύ. Ήταν μέσα στο μαγικό χώρο του Παρμενίδη, γευόταν την γλυκιά ελαφρότητα του είναι» (43).

«Από το κωμικό ως τη διέγερση, μήπως δεν ήταν παρά ένα μονάχα βήμα;» (111).

«Το ίδιο το αντικείμενο έπαιρνε κάθε φορά μια άλλη σημασία, αλλά η σημασία αυτή ανέπλαθε όλες τις προηγούμενες σημασίες» (113).

«Αλλά, αν προδίδεις τον Β. για τον οποίο έχεις προδώσει τον Α., αυτό δε σημαίνει ότι θα συμφιλιωθείς με τον Α. Η ζωή της διαζευγμένης καλλιτέχνιδας δεν έμοιαζε με τη ζωή των προδομένων γονιών της. Η πρώτη προδοσία είναι ανεπιδιόρθωτη. Προκαλεί, με αλυσιδωτή αντίδραση, άλλες προδοσίες, η καθεμιά από τις οποίες μας απομακρύνει όλο και περισσότερο από το σημείο της αρχικής προδοσίας» (118).

«Ο φυσικός έρωτας είναι αδιανόητος χωρίς βία» (140).

«Το να έχεις ένα κοινό, να σκέφτεσαι ένα κοινό σημαίνει να ζεις μέσα στο ψέμα» (142).

«Το ότι συντηρεί τη λατρεία της Σαμπίνας, είναι περισσότερο μια θρησκεία παρά ένας έρωτας» (157).

«Τι είναι η φιλαρέσκεια; Θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι μια συμπεριφορά που πρέπει να υπονοεί ότι είναι δυνατή η σεξουαλική προσέγγιση, χωρίς όμως να θεωρηθεί αυτή η δυνατότητα ως βεβαιότητα. Μ’ άλλα λόγια, η φιλαρέσκεια είναι μια υπόσχεση συνουσίας, αλλά μια υπόσχεση χωρίς εγγυήσεις» (177).

«[…] γιατί το οικοδόμημα στεκόταν στο ένα και μοναδικό υποστήλωμα της πίστης της και οι έρωτες είναι σαν τις αυτοκρατορίες: μόλις εξαφανίζεται η ιδέα πάνω στην οποία χτίστηκαν, εξαφανίζονται και αυτοί μαζί της» (211).

«Η μοναδικότητα του εγώ κρύβεται ακριβώς στο αδιανόητο που έχει το ανθρώπινο ον. Δεν μπορεί κανείς να διανοηθεί παρά μόνον αυτό που είναι απαράλλαχτο σε όλα τα πλάσματα, αυτό που τους είναι κοινό. Το ατομικό «εγώ», είναι εκείνο που διακρίνεται από το γενικό, δηλαδή αυτό που δεν αφήνεται ούτε να μαντευθεί, ούτε εκ των προτέρων να υπολογιστεί, αυτό που πρέπει ν’ αποκαλύψεις, ν’ ανακαλύψεις, να κατακτήσεις στον άλλον» (244).

«Ο έρωτας αρχίζει από μια μεταφορά. Μ’ άλλα λόγια: ο έρωτας αρχίζει από τη στιγμή που μια γυναίκα εγγράφεται με μια από τις κουβέντες της, στην ποιητική μας μνήμη» (256).

«Γι’ αυτό έχει συντάξει μια διαθήκη στην οποία ορίζει ότι η σορός της πρέπει να καεί και η στάχτη να σκορπιστεί. Η Τερέζα και ο Τόμας πέθαναν υπό το σημείο της βαρύτητας. Εκείνη θέλει να πεθάνει υπό το σημείο της ελαφρότητας. Θα είναι πιο ελαφριά απ’ τον αέρα. Κατά τον Παρμενίδη, είναι η μετατροπή του αρνητικού σε θετικό» (337).

«Ποτέ δεν μπορεί να προσδιορίσει κανείς με βεβαιότητα μέχρι ποιο σημείο οι σχέσεις μας με τους άλλους είναι το αποτέλεσμα των αισθημάτων μας, της αγάπης μας, της μη- αγάπης μας, της καλοσύνης ή του μίσους μας, και μέχρι ποιο σημείο είναι εκ των προτέρων επηρεασμένες από το συσχετισμό των δυνάμεων ανάμεσα στα άτομα» (356).

«Ο ανθρώπινος χρόνος δεν γυρίζει κυκλικά, αλλά προχωρεί σε ευθεία γραμμή. Γι’ αυτό και ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι ευτυχισμένος, επειδή η ευτυχία είναι επιθυμία επανάληψης» (366).

«Αυτή η θλίψη σήμαινε: βρισκόμαστε στον τελευταίο σταθμό. Αυτή η ευτυχία σήμαινε: Είμαστε μαζί. Η θλίψη είναι η μορφή και η ευτυχία το περιεχόμενο. Η ευτυχία γέμιζε το χώρο της θλίψης» (384).


Κούντερα Μίλαν, Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι, μτφ. από τα γαλλικά Κατερίνα Δασκαλάκη, εκδ. Βιβλιοπωλείο της Εστίας, σελ. 384.


Υ.Γ.: Eννοείται πως θα ακολουθήσει παρουσίαση του βιβλίου, βεβαίως βεβαίως!

2 σχόλια:

  1. Καλησπέρα!
    Πόσο μοιάζουμε στις αναγνώσεις μας. Δεν γίνεται να μην κρατώ σημειώσεις, να μην αφήνω το στίγμα μου στις σελίδες κάθε βιβλίου που διαβάζω, να γίνεται δικό μου .... μόνο που εγώ τα βιβλία μου τα νιώθω κομμάτια της ζωής μου. Ίσως για αυτό και θέλω να έχω κάθε βιβλίο που διαβάζω και στενοχωριέμαι για όσα δανείστηκα και δεν τα έχω. Συμβαίνει το εξής με εμένα:
    Να έχω ανάγκη να διαβάζω ξανά σελίδες ή ολόκληρο κάποιο βιβλίο μετά από καιρό.Πολλά βιβλία που διάβασα πριν από 20-25 χρόνια να τα θυμάμαι αμυδρά.

    Αμέσως μετά το πέρας των σπουδών εργάστηκα σε βιβλιοπωλείο κι είχα την τύχη να δανείζομαι βιβλία τα οποία έπρεπε να διαβάζω γρήγορα τα βράδια ή τα Σαββατοκύριακα και να επιστρέφω ατσαλάκωτα. Αγώνας δρόμου είχε γίνει τότε για μένα το διάβασμα.
    Την αβάσταχτη ελαφρότητα την είχα απορρίψει επειδή είχε κάνει πολύ θόρυβο στην εποχή της. Ίσως σήμερα να τολμούσα να τη διαβάσω.
    Θα περιμένω με ενδιαφέρον την προσωπική σου εκτίμηση!
    Φιλιά!
    Αριστέα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. "στεναχωριέμαι για όσα δανείστηκα και δεν τα έχω": κρατιέμαι από αυτή τη φράση για να πω πως ακόμα και στον ύπνο μου βλέπω πως θ' αποκτήσω αυτά τα δύο βιβλιαράκια που δανείστηκα από την βιβλιοθήκη.
      Πρέπει να προσαρμοστώ στις ανάγκες τις δικής μου πραγματικότητας, πράγμα που σημαίνει να περιορίσω τις αγορές βιβλίων στο μέτρο που αυτό είναι δυνατό (είναι και η εμμονή μου να γεμίζω και να αδειάζω το εικονικό μου καλάθι σε online βιβλιοπωλεία).
      Σε ζηλεύω που εργάστηκες σε βιβλιοπωλείο! Θέλω κι εγώ...
      Δύσκολο αυτό βέβαια με το "ατσαλάκωτα", κόμπος στο λαιμό.
      Η "αβάσταχτη ελαφρότητα" είναι ένα βιβλίο γραμμένο μοντερνιστικά. Πολυφωνικό, αποσπασματικό, κινείται μεταξύ πραγματικότητας και ονείρων, πλεγμένο με τέτοιο τρόπο που κάθε φορά συμπληρώνονται τα κομμάτια του παζλ της αφήγησης. Μυθιστόρημα με στοιχεία δοκιμίου.
      Αξίζει να το διαβάσεις,...
      Σ' ευχαριστώ για το σχόλιο,
      Φιλιά!
      Α.

      Διαγραφή
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...