Τετάρτη, 4 Σεπτεμβρίου 2013

Ο συλλέκτης, Τζων Φώουλς



«Είμαι ένα δείγμα από ένα είδος. Με μισεί όταν προσπαθώ να πεταρίσω έξω από τη γραμμή. Υποτίθεται ότι είμαι νεκρή, καρφιτσωμένη, πάντα η ίδια, πάντα όμορφη. Το ξέρει ότι μέρος της ομορφιάς μου είναι ότι είμαι ζωντανή, αλλά θέλει τον νεκρό εαυτό μου. Με θέλει ζωντανή αλλά νεκρή. [..] Μου έδειξε μια μέρα αυτό που το λέει το βαζάκι που σκοτώνει τις πεταλούδες. Είμαι φυλακισμένη μέσα του. Πεταρίζω χτυπώντας πάνω στο γυαλί. Επειδή μπορώ και βλέπω έξω μέσα απ’ αυτό νομίζω ότι μπορώ να δραπετεύσω. Έχω ελπίδα. Αλλά όλα είναι μια ψευδαίσθηση» (209).

Ο Συλλέκτης (1963) είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Τζων Φώουλς, ένα έργο που τον καθιέρωσε στην παγκόσμια λογοτεχνία. Σ’ αυτό ο συγγραφέας του καταπιάνεται με τις έννοιες τις ελευθερίας, του εγκλεισμού, της εξάρτησης, διερευνά τις σχέσεις θύτη-θύματος και αποκαλύπτει το χάσμα δύο ανθρώπων με ταξικές διαφορές.

Το βιβλίο αποτελείται από τρία μέρη: στο πρώτο και το τελευταίο παίρνει το λόγο ο συλλέκτης και μας δίνει την ιστορία μέσα από τη δική του ματιά. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται τα γεγονότα από την οπτική γωνία του θύματος του συλλέκτη, της Μιράντα, η οποία αποτυπώνει τις σκέψεις της σ’ ένα ημερολόγιο που κρύβει κάτω από το κρεβάτι της.

Πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι ένας υπάλληλος δημαρχείου, ο Κλεγκ που αγαπά από παιδί να συλλέγει πεταλούδες.  Όντας ορφανός από πατέρα και εγκαταλελειμμένος από τη μητέρα του, θα μεγαλώσει μαζί με τη θεία του και την ανάπηρη κόρη της.
Ο Κλεγκ ενδιαφέρεται για μια μεσοαστή, τη Μιράντα, φοιτήτρια της σχολής Καλών Τεχνών. Ωστόσο, είναι ιδιαίτερα ντροπαλός και εσωστρεφής και διστάζει να την προσεγγίσει. Γνωρίζει πράγματα για τη ζωή της, την παρακολουθεί από μακριά και ονειρεύεται να την παντρευτεί.
Το διαβατήριο για το όνειρο θα του δοθεί, όταν θα κερδίσει ένα τεράστιο χρηματικό ποσό σ’ ένα τυχερό παιχνίδι. Αγοράζει μια παλιά έπαυλη στην εξοχή και την ανακαινίζει με σκοπό να φυλακίσει στο κελάρι της την αγαπημένη του και να θρέψει την αγάπη της γι’ αυτόν.
Ο συγγραφέας μας δίνει καρέ καρέ όλες τις ενέργειες του συλλέκτη προς την απαγωγή: η ανακαίνιση του σπιτιού, η διαμόρφωση του κελαριού όπου θα είναι δέσμια η αγαπημένη του, αγορές ρούχων και αντικειμένων γι’ αυτήν, η παρακολούθηση του θύματος και η πρόφαση που ισχυρίζεται για να την αποπλανήσει, ζαλίζοντάς την με χλωροφόρμιο.
Κατά τη διάρκεια της φυλάκισής της τής μιλά για τον εαυτό του, της κρατά συντροφιά στο υπόγειο δωμάτιο, τη φωτογραφίζει. Υποτάσσεται σε κάθε θέλημά της αγοράζοντας για χάρη της υλικά αγαθά που κοστίζουν ακριβά. Υπάρχει ωστόσο κάτι το οποίο δε συμφωνεί να της χαρίσει, κι αυτό δεν είναι άλλο από την ελευθερία της.
Από τις σελίδες του ημερολογίου της Μιράντα μαθαίνουμε την προσπάθειά της να τον καταλάβει, παρ’ όλο που τον φοβάται. Διαπιστώνει πως τα κίνητρα της απαγωγής της δεν είναι οικονομικά, ούτε όμως και σεξουαλικά, μιας και η ίδια θέλει να τον αποπλανήσει προκειμένου να αποδράσει, κάτι που θα εξαγριώσει τον απαγωγέα της. Αισθάνεται οίκτο γι’ αυτόν, ζητά απεγνωσμένα την ελευθερία της και προσπαθεί με κάθε τρόπο να την κερδίσει. Παρ’ όλα αυτά, αρρωσταίνει από πνευμονία (όπως γράφει η ίδια) και πεθαίνει.
Στο τελευταίο μέρος του μυθιστορήματος ο θάνατος της Μιράντα θα προκαλέσει στον Κάλιμπάν της (έτσι τον ονομάζει συγκρίνοντάς τον με τον σαιξπηρικό ήρωα) ανάμεικτα συναισθήματα: αρχικά θέλει ν’ αυτοκτονήσει στο πλευρό της αγαπημένης του, ενώ στη συνέχεια ανακαλύπτοντας και διαβάζοντας το ημερολόγιό της νιώθει ανακούφιση για την εξέλιξη της υπόθεσης και χαίρεται που δεν πρόλαβε να κάνει κακό στον εαυτό του.
Συνειδητοποιεί ότι ποτέ δεν τον αγάπησε, ότι ο μόνος που την ενδιέφερε ήταν κάποιος ζωγράφος είκοσι χρόνια μεγαλύτερός της, με το όνομα ¨Τζ. Π¨. Ένας άνθρωπος που την επηρέασε και διαμόρφωσε σε ένα βαθμό τον τρόπο της σκέψης της.
Τοποθετεί τη νεκρή μέσα σ’ ένα κουτί και τη θάβει στις μηλιές του κήπου. Στο μεταξύ έχει εντοπίσει το επόμενο θύμα του, μια υπάλληλο σούπερ μάρκετ, το όνομα της οποίας επίσης ξεκινά από Μ. (Μάριαν).

Πρόκειται για ένα αξιόλογο βιβλίο-θρίλερ με εξαιρετική γραφή που μου έφερε στο μυαλό τρομακτικές ειδήσεις απαγωγών που κατά καιρούς έχω ακούσει.

Ο συγγραφέας με τρόπο απλό δίνει διάσπαρτες γενικές αλήθειες, αποστάγματα της ζωής που όταν εκφράζονται από την οπτική του θύματος παίρνουν φιλοσοφικές προεκτάσεις.

Στο τμήμα εκείνο που τα γεγονότα δίνονται ημερολογιακά και ξανά-παρουσιάζονται από τη σκοπιά της Μιράντας, ο ρυθμός της αφήγησης παγώνει κι αυτό πολύ πιθανόν να είναι  μειονέκτημα για κάποιον που θα ήθελε να διαβάσει ένα βιβλίο δράσης.


# εκπληκτικό εξώφυλλο Ο πίνακας του Φωκίωνα Κοπανάρη

Φώουλς Τζων, Ο συλλέκτης, μτφ. Φαίδων Ταμβακάκης, εκδ. Βιβλιοπωλείο της Εστίας, σελ.283.

2 σχόλια:

  1. Αγαπητή Α,
    συγχαρητήρια για το πολύ ωραίο μπλογκ σου.

    Διάβασα πρόσφατα το Συλλέκτη και το λάτρεψα, αν και είναι από τα βιβλία που σου προκαλούν ένα βάρος που σε συνοδεύει και μετά το τέλος την ανάγνωσης.
    Νομίζω ότι έχεις υπερβολικά πολλά spoiler στη παρουσιάσή σου, γράφεις μέχρι και το τέλος του βιβλίου!
    Ε.Γ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πράγματι, η παρουσίασή μου περιέχει πολλές λεπτομέρειες που αφορούν την πλοκή του έργου.
      Προσπαθώ όσο μπορώ να μιλώ για τα βιβλία που διαβάζω αποτυπώνοντάς τα ανάγλυφα. Εύχομαι αυτό να μην αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για κάποιον που θα ήθελε να τα διαβάσει, προσβλέπω στο αντίθετο. Άλλωστε ένα κείμενο 2 σελίδων δε νομίζω πως έχει τη δύναμη να υποκαταστήσει το ίδιο το βιβλίο.
      Χαίρομαι που σας άρεσε ο "Συλλέκτης" κι ελπίζω να μοιραστούμε τις εντυπώσεις μας και για άλλα βιβλία από εδώ και στο εξής.
      Σας ευχαριστώ για το σχόλιο και τα καλά σας λόγια για το ιστολόγιο που διατηρώ.

      Διαγραφή
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...